پیوندها

عمده ترين تنگناها و محدوديت هاي توسعه:
 
1- محدوديت منابع آب و كيفيت نامناسب آب و خاك.
2- شرايط اقليمي نامساعد، كمبود نزولات جوي و تداوم خشكسالي هاي متوالي.
3- قرار گرفتن در مسير بين المللي مواد مخدر و قاچاق كالا.
4- پراكندگي كانونهاي زيست و فعاليت در گستره استان و پايين بودن تراكم نسبي جمعيت.
5- بياباني بودن بخشهاي بزرگي از استان و همجواري با بزرگترين مناطق كويري كشور.
6- حركت توده هاي شن روان، وجود سيلابهاي فصلي و فرسايش شديد آبي و بادي خاك در مناطقي از استان.
7- انزواي جغرافيايي و دوري از مراكز عمده توليد، توزيع و بازارهاي مصرف، همچنين مراكز تصميم گيري ملي.
8- استقرار استان در كمر بند زلزله خير كشور.
9- ضعف شبكه هاي زير بنايي شامل حمل و نقل و تأمين و توزيع انرژي.
10- كمبود تأسيسات مهار، ذخيره سازي و توزيع آب به مراكز زيست و فعاليت.
11- وابستگي شديد منابع مالي بخش ورزش به درآمدهاي عمومي.
 
 مسائل اساسي استان:
 
1- عدم انطباق بنيانهاي اجتماعي و فرهنگي با الزامات توسعه اقتصادي، اجتماعي، فرهنگي و سياسي در برخي مناطق روستايي استان.
2- كمبود تأسيسات گردشگري در استان.
3- پايين بودن نقش و سطح سرمايه گذاري دولت در بخش هاي مختلف اقتصادي.
4- بهره برداري بي رويه از منابع پايه و تخريب محيط زيست استان.
5- بهره برداري غير اصولي از منابع آب، عدم مهار و كنترل آبهاي سطحي خصوصاً رودخانه هاي مرزي و رواج روش هاي نامناسب آبياري و مصرف آب.
6- ضعف نظام خدمات رساني مؤثر به روستاها ناشي از پراكندگي شهرها و مراكز جمعيتي.
7- غالب بودن شيوه هاي سنتي در كليه فعاليت هاي اقتصادي استان.
8- رشد بي رويه مهاجرت از روستاها و تخليه آنها بويژه روستاهاي مرزي.
9- سطح پايين توسعه صنعتي در استان.
10- ضعف بنيانهاي توليد و نهادهاي پشتيباني كننده و مؤسسات خصوصي ارائه كننده خدمات مشاوره اي، فني، مديريت و غيره.
11- توان محدود استان از حيث ايجاد مازاد اقتصادي قابل سرمايه گذاري و طرحهاي توسعه در تأمين زير ساختهاي اقتصادي.
12- نرخ بالاي بيكاري شامل بيكاري تحصيل كرده ها، بيكاري پنهان و بيكاري فصلي و اشتغال كاذب در استان.
13- عدم تناسب نهادهاي پولي و مالي و ساز و كارهاي مرتبط با نيازمنديهاي كارآفريني در سطح استان.
14- شكل گيري نامتوازن محدوده تقسيمات كشوري استان با توجه به جديد التأسيس بودن آن.
15- پايين بودن سطح شاخص هاي توسعه انساني ( اميد به زندگي، تغذيه، مرگ و مير اطفال و...) و گسترش فقر در استان خصوصاً در مناطق روستايي
16- نبود ساز وكار لازم و نظام مند جهت جلوگيري از تردد و اسكان غير مجاز اتباع بيگانه.
17- پايين بودن ضريب امنيتي مطلوب در مناطق مرزي استان.
18- نبود راهكارهاي مناسب براي جذب سرمايه گذاران بخشهاي خصوصي و تعاوني.
19- ضعف مديريت كارآمد خدمات شهري و فن آوريهاي مناسب در زمينه هاي عمران شهري.
20- فقدان نظام شناسايي استعدادهاي ورزشي.
21- تخريب اراضي كشاورزي حاشيه شهرها و عرصه مرتعي و جنگلي.
22- كمبود صنايع تبديلي و تكميلي و نگهداري در بخش كشاورزي.
پيشنهادها در خصوص وضعيت اقتصاد استان
 
1- بخش كشاورزي:
 
منابع اقتصادي استان دامداري و كشاورزي مي باشد كه به دليل موقعيت خاص منطقه براي كاشت برخي از انواع محصولات اين استان موقعيت منحصر به فردي را براي خود به وجود آورده است . از اين محصولات مي توان از زعفران،‌زرشك و عناب استان كه مهمترين محصولات مزيت دار منطقه مي باشند نام برد،‌كه در ايران و جهان بزرگترين توليد كننده در اين  محصولات بشمار  مي آيد. با توجه به وضعيت آب و هوايي استان اين محصولات با محيط بهتر كنار مي آيند . كه بايستي در اولويت هاي سرمايه گذاري ، توليد و صادرات استان قرار گيرند و قابل توجه اينكه ارزش كل زعفران صادراتي ايران به 5 كشور جهان منجمله امارات متحده عربي،‌اسپانيا، عربستان، ايتاليا و هند طي سال گذشته 82 ميليون و 200 هزار دلار بوده، از آنجائيكه استفاده از فن آوري هاي موجود در بخش كشاورزي استان در حداقل مي باشد و توليد اين محصولات تنها در شرايط اقليمي اين استان صورت مي گيرد و به جهات مختلفي اين منطقه در توليد آن از مزيت نسبي و گاه مطلق برخوردار است از آنجائيكه كشور اسپانيا درتوليد زعفران تنها رقيب ماست ، توانسته در توليد، بسته بندي محصولات ،‌بازاريابي و مصرف از برنامه ريزي و تكنولوژي روز استفاده نمايد پس توجه نمودن به اينكه صادرات فقط توليد نيست فرآيندي است كه از فرآيند توليد آغاز مي شود تا به مصرف برسدحائز اهميت مي باشد.
 
پيشنهاد :
 
با توجه به آمادگي چين در زمينه كشاورزي در توسعه مناسبات استاني ، بايستي با بهره گيري از توان فني كارشناسي ، استفاده از تكولوژي مناسب با بهره مندي از امكانات سرمايه گذاري جديد، بازاريابي و دستيابي به بازارهاي هدف به خصوص كشور چين از طريق آشنايي تجار حرفه اي در استان و استقرار نمايشگاههاي تخصصي محصولات كشاورزي ،‌ايجاد پايگاههاي اطلاع رساني برگزاري همايشهاي علمي- كشاورزي در چين بتوانيم زمينه شكوفايي بيش از پيش محصولات كشاورزي را با ايجاد بازارهاي مناسب در استان هدف فراهم نمود و زمينه هاي لازم جهت استفاده صحيح از منابع محدود آب و خاك موجود با حداكثر بهره وري ايجاد كرد.
 
2- بخش صنعت و معدن :
خراسان جنوبي با 358 ميليون تن ذخاير شناخته شده در بخش معدن در رتبه هاي اول كشور قرار گرفت . در استان 115 پروانه بهره برداي معدن با اشتغال زايي 4 هزار نفر و 125 پروانه بهره برداري در بخش صنعت با اشتغالزايي 5 هزار نفر فعال است. انجام مطالعات برروي 6 طرح با اعتبار بالغ بر 7 ميليارد ريال در اين زمينه از جمله گامهاي مؤثر در شكوفايي استان با دستيابي به ذخيره مناسب برداشته شده است . قابليتهاي معدني و پتانسيل هاي سرشاري در استان وجود دارد بطوريكه برخي از معادن استان،‌در كشور منحصر به فرد بوده و ميزان توليد و ارزش افزوده بالايي را دارا مي باشند از جمله اين منابع غني مي توان به معادن گرانيت ، منيزيت ، مس،‌آهك و دولوميت ، آزبست و... را نام برد . كه مي تواند درآينده مهمترين كانون اشتغال در منطقه باشند. با توجه به وجود معادن فلزي، غير فلزي، سنگهاي تزئيني و ساير كاني ها مي توان به عنوان زمينه توسعه صنعتي استان براي انعقاد و تبادل همكاريهاي استاني بين دو كشور برشمرد.
 
 
 
پيشنهاد :
 
با توجه به مشخص بودن اصلي ترين قابليت ها و ظرفيت هاي توسعه استان ، مزيتهاي سرمايه گذاري در استان، اولويت ها طرح هاي پيشنهادي جهت سرمايه گذاري دراستان و تنگناهاي استان خراسان جنوبي بايستي درزمينه هايي كه كشور چين( استان هدف ) داراي مزيت نسبي نسب به استان ما مي باشد از اين روابط جهت سرمايه گذاري در بخش هايي كه براي ما هزينه تمام شده آن در كشور بيشتر است كمال بهره را ببريم. به عنوان مثال در بخش معدن استخراج ذخاير معدني و شناخت ذخاير تا مراحل نهايي استخراج هزينه استخراج بالايي را شامل مي شود كه سرمايه گذاران داخلي توان مالي آن را ندارند و سرمايه گذاران چيني مي توانند سرمايه گذاري كنند قراردادهايي در اين خصوص منعقد نمود.  و در بخش صنعت بايستي به گونه اي از همكاري استاني دو جانبه بين ايران و چين بهره مند شد كه در كنار آن شاغلاني كه در اين بخش ها در استان از طريق دريافت تسهيلات به بنگاه هاي كوچك اقتصادي و زودبازده به اشتغال درآمده اندو نوپا مي باشند، مورد تهديد قرارنگرفته بلكه باعث افزايش توليدات اين بنگاه ها شود و اين ميسر نمي گردد مگر با برگزاري همايش هاي صنعتي – تجاري استان به همراه دستاوردها و توليدات صنايع استان در چين جهت جذب سرمايه گذار و پيدا نمودن بازار مصرف .
 
3-  بخش گردشگري و ميراث فرهنگي :
 
گردشگري طبيعي نوعي فعاليت اقتصادي است كه مي تواند اثرات منفي بشر بر زيستگاههاي حيات وحش را به حداقل رسانده و به حفاظت منابع طبيعي كمك نمايد. يكي از توانمنديهاي بالقوه استان در اين بخش نهفته است كه با مطالعه و شناخت اكو سيستم هاي طبيعي در استان باعث جذب گردشگران چيني در استان ما خواهد شد .وجود ارتفاعات و كوير ،‌ مناطق شكار ممنوع، وضعيت اجتماعي منطقه ، پوشش گياهي متنوع منطقه و توانمند بودن در حوزه ميراث فرهنگي با توجه به پيشينه تاريخي و فرهنگي غني منطقه از جمله به ثبت رسيدن 382 اثر تاريخي اين استان در فهرست آثار ملي مي تواند در جذب توريست و رونق اقتصادي استان نقش مهمي داشته باشد.
 
4-  بخش صنايع دستي :
بي ترديد خراسان جنوبي ،‌پايتخت فرش هاي استثنايي شرق ايران است و فرشهايي كه بافته اين منطقه به خصوص نظير مود و درخش اند، از مشهورترين فرشهاي ايران بوده اند. مهمترين صنعت دستي در مناطق متعددي از استان ،‌فرش بوده است كه حدود 3 درصد از فرش كشور در اين منطقه توليد مي شود .عمده ترين نقشهاي فرش استان ريزه ماهي يا ماهي درهم و خشتي هستند كه بافت ريزه ماهي منحصر به خراسان جنوبي مي باشد. لازم به ذكر است اين صنعت با توجه به توانمنديهايي كه در استان دارد اينك روبه فراموشي سپرده مي شود و همچنين از لحاظ مرغوبيت و زيبايي داراي شهرت جهاني بوده و مورد پسند مشتريان خارجي مي باشد پس مي توان با توجه به سرمايه گذاري در اين صنعت دستي، بازار مناسبي براي فروش در كشور چين پيدا نمود.
 
پيشنهاد :
 
توسعه گردشگري فيمابين استاني دو كشور مي تواند با حضور شركت هاي استاني در نمايشگاههاي اختصاصي گردشگري ، ميراث فرهنگي و صنايع دستي و كنفرانس هاي مربوطه در كشور چين جهت شناخت جاذبه هاي گردشگري ( منابع طبيعي ) ،‌ميراث فرهنگي و صنايع دستي بطور ويژه فرش استان، با در نظر گرفتن مشاركت مردمان محلي و بومي استان جهت بهره مند شدن از منابع حاصل ازا اين صنعت و كاهش زيانهاي احتمالي از اين صنعت ( به اين صورت كه قسمتي از سرويس دهي به گردشگران خارجي جهت كسب درآمد توسط بوميان و محلي هاي منطقه انجام شود) گامي باشد جهت كاهش چهره فقر از منطقه ، كه با توجه به برخورداري از ظرفيت هاي تاريخي ، مذهبي، فرهنگي و طبيعي استان  بايستي جهت توسعه صنعت گردشگري استان تفاهم نامه و‌همكاريهايي در خصوص ورود گروههايي از گردشگران چيني به داخل استان صورت پذيرد.
5- بخش خدمات و بازرگاني :
 
يكي ديگر از توانمنديهاي استان و مهمترين مزيت ترانزيتي و تجاري استان ويژگي خاص ژئوبليتيكي و همجواري با كشور افغانستان و وجود مرز طولاني خاكي با اين كشور ، وجود تعاونيهاي مرز نشين و 4 بازارچه مرزي فعال با سهم 30% از كل صادرات بازارچه هاي كشور طي سال 84 و همچنين قرارگرفتن اين استان در كريدور شمال – جنوب و شرق – غرب كشور و همچنين وجود بازار هدف مناسب در كشور همسايه و ايجاد گذر مرزي ميل 73 براي تردد كالا و مسافر ، اين استان را از اهميت خاصي از حيث تجاري برخوردار كرده است . همچنين برخورداري از سرمايه هاي انساني متخصص و ماهر بومي به عنوان مكمل و فعاليت هاي تجاري منطقه در صنايع كوچك و صنايع دستي بويژه صنعت فرش و ساير بافته ها همچنين وجود معادن فلزي،غير فلزي ، سنگهاي تزئيني و ساير كاني هاي با ارزش صادراتي ، از پتانسيل هاي قابل توجه جهت سرمايه گذاري در استان
 مي توان برشمرد .از طرفي با پيشنهاد ايجاد منطقه ويژه اقتصادي در شهرستان بيرجند مي توان از زمينه هاي مثبت جهت جذب سرمايه گذاران خارجي منجمله كشور چين بيان كرد.
 
پيشنهاد :
 
با برگزاري همايش هاي تجاري بين استاني در زمينه خدمات و بازرگاني و ارائه شناخت از رويكرد كالبدي استان منجمله موقعيت مكاني در برقراري تعادلهاي منطقه اي در شرق كشور ، و قرار گرفتن در مسير بزرگراه آسيايي كشورهاي عضو اكو ، امكان استفاده از سرمايه گذاري بين المللي در توسعه شبكه حمل و نقل منطقه ، استقرار مركز استان در مسير ترابري هوايي منطقه ( بين المللي ) و امكان توسعه ظرفيت هاي ترابري هوايي و ... مي تواند گامي در جهت جلب اطمينان و اعتماد تجار و بازرگانان و سرمايه گذران چيني در مبادلات اقتصادي با استان لحاظ كرد.
6- بخش آموزش عالي :
وجود دانشگاهها و مراكز آموزشي متعدد ( 5 دانشگاه معتبر ) با قدمت آموزشي طولاني به عنوان مراكز توليد علم و فناوري و تربيت نيروي انساني و متخصص در راستاي اقتصاد داناي محوري چهره استان را در عرصه علم و دانش پررنگ مي نمايد . بررسي وضعيت آموزش عالي استان نشان مي دهد كه طي ساليان اخير متناسب با سياستهاي وزارت فرهنگ و آموزش عالي ، ظرفيت پذيرش دانشجويان استان متناوباً افزايش يافته است به نحوي كه 2 برابر تعداد فارغ التحصيلان دانشگاهها و مراكز آموزش عالي، دانشجو پذيرفته شده است . كه بايستي علاوه بر رفع مشكلات رفاهي دانشگاه ها بتوانيم توان علمي دانشجويان را بالا ببريم.
 
 
  
پيشنهاد :
 
با توجه به قابليت هاي استان در بخش آموزش عالي، همكاريهاي علمي آموزشي بين دانشگاههاي استان با كشور چين ( استان هدف ) مي تواند منجر به برگزاري مسابقات علمي بين دانشگاهي در قالب ايجاد اتاق هاي تبادل معلومات و دانش بومي و به روز دنيا به صورت دانشگاههاي مجازي بين استاني در دو طيف عضو هيئت علمي و دانشجويان ، و از برگزاري همايش علمي- تخصصي از دستاوردهاي دانشگاه هاي طرفين جهت رشد علمي اساتيد و دانشجويان استان ذكركرد كه اين باعث شناخت وتعامل بيشتر استاني بين دانشگاههاي دو كشور مي گردد.
 
ديگر پيشنهادات :
 
از آنجائيكه برنامه ريزي يكي از مهمترين ابزار دستيابي به اهداف كلان يك جامعه است و هدف آن رسيدن به سطح رفاه و نرخ رشد بالاتر است نياز داريم كه اين حركت ها علمي باشد، تئوري ، نظريه و ... داشته باشد.كه بايستي در زمينه همكاريهاي اقتصادي بين استاني دو كشور در خصوص انجام هر همكاري، تفكر جامعه نگر داشته باشيم و اين وقتي اتفاق مي افتد كه يك تيم تخصصي داشته باشيم كه در آن متخصص جامعه شناس ، جغرافيا ،‌مديريت ، اقتصاد ، محيط زيست ، زمين شناسي ، جانور شناسي ، هواشناسي ،‌مهندسين معدن ، صنايع ،‌آب ،‌كشاورزي و ... وجود داشته باشد و نظر تمامي كارشناسان مربوطه منجمله شركتهاي خصوصي ودولتي در استان پرسيده شود كه دور هم بيايند و باهم ديگر كار كنند و با هم چانه زني كنند نه اينكه هركدام در فضاي مجردي كار كنند و تصميم بگيرند اين درست نيست چون انگار هيچ برنامه ريزي نكرديم چون نمي شود يك گوشه آن را جدا كرد . بطور مثال يكي از دلايل شكست بعضي از شركتها ي صنعتي در ايران و تأثير منفي آن بر منطقه عدم توجه به جا يابي و مكان يابي ، چه و در كجا مستقر بشود، مي باشد. كه ويژگي هاي آن، فاصله ، دسترسي ،‌ميزان ارتباطات ، نوع فعاليت و ... است پس بايستي دراين همكاري هاي دو جانبه چون بصورت استاني انجام مي شود از توان متخصصين بصورت 100% استفاده نمود تا در دراز مدت اين همكاريها به عامل مزاحم تبديل نگردند.     
^